Kantoorverlichting schakelen met je smartphone
combi-afleider
Overspanningsbeveiliging volgens NPR8110:2014

De norm NEN-EN-IEC 61439 in uw computerruimte of datacenter

In de elektrische installatie van uw computerruimte of datacenter komen schakel- en verdeelinrichtingen voor. Deze verdeelkasten vormen het hart van uw installatie en dienen dus betrouwbaar en veilig te zijn gebouwd. Daarvoor bestaan normen. Met ingang van 1 november 2014 is na een overgangsperiode van vijf jaar een nieuwe norm in werking getreden waarin de eisen voor schakel- en verdeelkasten, die op basis van specificatie worden samengesteld, verder zijn aangescherpt.

NEN-EN-IEC 61439

Tot 1 november 2014 mochten verdeelkasten nog worden gebouwd onder het regiem van de oude norm voor verdeelkasten, de NEN-EN-IEC 60439. Na die datum is deze norm vervangen door de nieuwe norm NEN-EN-IEC 61439, deel 1 en 2. In de nieuwe uitgave zijn een aantal belangrijke zaken verder aangescherpt waardoor een (hoofd)verdeelkast veiliger kan worden samengesteld en nog beter rekening wordt gehouden met de warmte ontwikkeling binnen die verdeelkast. Het verschil van slechts één cijfertje in de normcodering tussen de oude en de nieuwe norm is minimaal, maar de verschillen in benadering zijn groot. In de nieuwe norm is sprake van een overdraagbare verantwoordelijkheid. Zo is voor de bouw en samenstelling van een fabrieksmatig geleverde verdeelinrichting de fabrikant direct verantwoordelijk. Daartoe wordt door die fabrikant een Technisch Constructie Dossier (TCD) met certificaat afgegeven. Maar zodra een ander dan de oorspronkelijke fabrikant een wijziging aanbrengt in de verdeelkast vervalt het certificaat en gaat de volledige verantwoordelijkheid voor de veiligheid van die verdeelkast over op degene die de wijziging aanbrengt.

Modulair bouwen

In utilitaire installaties is een opgestelde verdeelinrichting redelijk statisch. Dat wil zeggen er zal weinig tot geen aanpassing in de samenstelling plaatsvinden. Maar in modulair in te richten energie verdeel installaties zoals in computerruimten of datacenters ligt dat geheel anders. In deze installaties is het vaak juist de bedoeling verdeelinrichtingen “op de groei” te ontwerpen ofwel zodanig samen te stellen dat eenvoudige uitwisseling van componenten snel mogelijk is. Ook voor deze installaties geldt vanaf 1 november 2014 de nieuwe norm NEN-EN-IEC 61439. En die norm bepaalt onder andere dat een verdeelinrichting alleen mag worden gewijzigd als aan de voorwaarden in de norm wordt voldaan. Concreet komt dat neer op bij wie de verantwoordelijkheid komt te liggen zodra de verdeelinrichting wordt uitgebreid of aangepast.

Mogelijkheden

Hoewel ook onder de oude norm modulair bouwen mogelijk, maar ook verstandig en zinvol, was is dat nu nog belangrijker geworden. Om aan de nieuwe regelgeving te kunnen voldoen dient u de op te stellen verdeelinrichtingen bij een modulaire opzet met nog meer zorg te kiezen. Voor een dergelijke situatie kunnen eigenlijk alleen nog zogenoemde “plug-in” systemen worden ingezet. Een plug-in systeem, de naam zegt het al, voorziet in (reserve) posities in de verdeelinrichting waarin afgaande velden kunnen worden geplaatst door de fabrikant dan wel door de gebruiker zonder de verdeelinrichting aan te passen of spanningsloos te hoeven maken. Het bijplaatsen of uitwisselen van afgaande velden maakt het mogelijk de verdeelinrichting aan te passen aan de gewijzigde behoefte van de elektrische installatie van dat moment.

Hoofdverdeelinrichtingen

In het programma van de grotere fabrikanten zijn verdeelsystemen te selecteren waarin afgaande velden van diverse vermogens zijn bij te plaatsen of uit te wisselen. Door het opstellen van een “op de groei” ontworpen frame van de hoofdverdeelinrichting kunnen in eerste instantie alleen de noodzakelijke afgaande velden worden aangebracht. Bij een gewenste uitbreiding van de elektrische installatie kunnen de benodigde velden worden bijgeplaatst en in bedrijf gesteld. De hoofdverdeler en de gebruikte uitbreidingscomponenten zullen van het zelfde fabricaat zijn terwijl het bestaande hoofdverdeler frame reeds voorzien was van een certificaat. Bovendien zal in het Technisch Constructie Dossier (TCD) zijn opgenomen onder welke voorwaarden de hoofdverdeelinrichting kan en mag worden uitgebreid.

Onderverdeelinrichtingen

Ook voor een onderverdeelinrichting, in een computerruimte of datacenter vaak zaalverdeler genoemd, geldt vanaf 1 november 2014 de nieuwe norm uiteraard. Omdat deze verdelers veelal worden voorzien van installatie automaten moet ook voor deze verdeelkasten naar een geschikte oplossing worden gezocht. Met name ABB heeft daarvoor een geschikt systeem beschikbaar onder de naam Smissline. Het systeem bestaat uit een bodemrail, aangebracht in de verdeelkast, waarop de installatie automaten kunnen worden geplaatst. De automaten maken na plaatsen automatisch contact met de bodemrail. Reserve posities worden afgedekt met een kunststof strook zodat een aanrakingsveilig geheel ontstaat. Door een slim ontwerp toe te passen kan ook de afgaande bekabeling van de automaten zodanig worden aangebracht dat het bijplaatsen of uitwisselen van automaten mogelijk wordt zonder de verdeelkast spanningsloos te hoeven maken. Ook voor deze toepassing kan een verdeelinrichting worden samengesteld die voldoet aan de nieuwe norm en kan worden uitgebreid volgens de voorwaarden in het bijgeleverde TCD en certificaat.

Railkoker

Voor grotere computerruimten of datacenters is een energie verdeel systeem bestaande uit railkoker met aftakkasten mogelijk een nog beter alternatief. Daarmee worden de kleinschalige zaalverdelers vermeden en kan nog beter modulair worden gebouwd. Behalve een betere modulaire energie verdeling bespaart u tevens op ruimte voor zaalverdeelkasten en bekabeling voor eindgroepen. De aansluiting van railkokers kan vaak plaatsvinden vanaf de hoofdverdeelinrichting, uiteraard vanaf de sectie gevoed door een UPS-systeem. De racks worden van energie voorzien via een aftakkast geplaatst op de railkoker. Aftakkasten kunnen behalve de energie aansluiting tevens worden voorzien van meetcomponenten.

Er zijn dus meerdere mogelijkheden om modulair te bouwen en tevens te voldoen aan de nieuwe norm NEN-EN-IEC 61439. Uw onafhankelijk elektrotechnisch adviseur helpt u graag met de keuze van de juiste verdeelinrichtingen en de opbouw van de energie verdeling binnen uw elektrische installatie.

Adviseur elektrotechniek bij Wesselektro advies in Houten. Gespecialiseerd in ontwerp, advies en technisch beheer van elektrische installaties in gebouwen en de volledige technische inrichting van server- of computerruimten. Hij stelt uw PvE op, schrijft uw Functioneel Bestek, beoordeelt uw installatie of houdt projecttoezicht.